Nowe komentarze  rozwi┼ä
Archiwum    rozwi┼ä

Ze strapontena

o serwisie wyszukiwanie
 

Sinfonia Iuventus w per archi. 12.01.2013

Jak przyrzek┼éem, rok zacz─ů┼éem z m┼éodzie┼╝─ů. Cho─ç decyzja nie by┼éa ┼éatwa: Fitelberg, Tansman, Górecki i dwaj nieznani mi zupe┼énie kompozytorzy wspó┼écze┼Ťni. Czyli raczej horror. Ale s┼éowo si─Ö rzek┼éo, wi─Öc jazda. W razie co, pomy┼Ťla┼éem, skupi─Ö si─Ö na wizji, a nie d┼║wi─Öku.

Sinfonia Iuventus to orkiestra niesamowita. Zawsze graj─ů tak, jakby jutro mia┼é by─ç koniec ┼Ťwiata i trzeba pokaza─ç si─Ö na full, teraz albo nigdy. Sa tacy w muzyce, jak na powy┼╝szym zdj─Öciu, profesjonali┼Ťci i wariaci jednocze┼Ťnie. Dlatego staram si─Ö by─ç na ka┼╝dym ich koncercie. I tym razem si─Ö nie zawiod┼éem, cho─ç w sk┼éadzie tylko smyczki: 25 pa┼ä, 5 panów i 1 dyrygent, tak┼╝e smyczek.

Koncert Fitelberga na orkiestr─Ö smyczkow─ů (wszystkie utwory wieczoru by┼éy albo na orkiestr─Ö smyczkow─ů, albo na skrzypce i orkiestr─Ö smyczkow─ů - na czym polega ró┼╝nica?) okaza┼é si─Ö przyjemn─ů skoczn─ů muzyk─ů, co┼Ť po┼Ťredniego mi─Ödzy kapel─ů góralsk─ů a jazzem. Jego kompozytorem nie by┼é znany mi Fitelberg, ale jego syn Jerzy (1903-1951), ameryka┼äski kompozytor polskiego pochodzenia. W programie do koncertu o tej muzyce napisano  „nawi─ůzuje do linearnej polifonizuj─ůcej faktury baroku i formalnej dyscypliny klasycyzmu”. Nic z tego zdania nie rozumiem, mo┼╝e dlatego muzyka przypad┼éa mi do gustu?

Tryptyk Tansmana (1897-1986) brzmia┼é podobnie. Tego kompozytora mia┼éem ju┼╝ okazj─Ö s┼éucha─ç, ale w utworach na klarnet (link). Aleksander Tansman, podobnie jak Jerzy Fitelberg wyjechali do USA uciekaj─ůc przed nazistami. Tryptyk, wkrótce po prawykonaniach, zosta┼é okrzykni─Öty arcydzie┼éem epoki.

Symfonietta Szymona Laksa (1901-1983), skomponowana w 1936 roku, to utwór o du┼╝ym uroku. Zw┼éaszcza SerenadyFugi s┼éucha┼éo si─Ö z przyjemno┼Ťci─ů. Laks, matematyk, kompozytor i dyrygent urodzi┼é si─Ö w Warszawie. Od 1926 roku mieszka┼é i tworzy┼é w Pary┼╝u. W czasie wojny, wywieziono go do O┼Ťwi─Öcimia. Od ┼Ťmierci uratowa┼éa go muzyka: by┼é skrzypkiem i dyrygentem orkiestry w Auschwitz-Birkenau (opisa┼é to w  swojej ksi─ů┼╝ce „Gry o┼Ťwi─Öcimskie”). Po wojnie komponowa┼é w Pary┼╝u.

Równie┼╝ w Pary┼╝u, od 1981 roku komponuje Piotr Moss (1949). Uko┼äczy┼é z wyró┼╝nieniem Wy┼╝sz─ů Szko┼é─Ö Muzyczn─ů w Warszawie. Jest bardzo p┼éodnym kompozytorem, pocz─ůtkowo muzyki teatralnej i filmowej. Prze┼éomowe dla niego znaczenie mia┼é kontakt z Nadi─ů Boulanger w 1976 roku. Wspomina: "To by┼é dla mnie prawdziwy szok. Mia┼éem 27 lat, w Polsce ┼╝y┼éo mi si─Ö nie┼║le, mia┼éem pe┼éno zamówie┼ä dla teatru, dla radia. Kontakt z Nadi─ů Boulanger ca┼ékowicie zmieni┼é tok mego my┼Ťlenia, wp┼éyn─ů┼é na etyk─Ö artystyczn─ů". Jest autorem kilkuset lub wi─Öcej dzie┼é orkiestrowych, solowych, chóralnych a cappella, wokalno-instrumentalnych i scenicznych. Printemps (Wiosna) powsta┼éa na zamówienie skierowane do czterech kompozytorów, którzy mieli napisa─ç nowe Cztery Pory Roku. Ostatecznie, w 1994 roku powsta┼éa jedynie Wiosna Mossa. Printemps na koncercie, o którym pisz─Ö, by┼éo jednym z niewielu wykona┼ä w Polsce. Kompozytor by┼é osobi┼Ťcie na sali, dzi─Ökowa┼é orkiestrze i publiczno┼Ťci.

Szczególne, ale chyba raczej osobiste wra┼╝enie wywar┼é na mnie nokturn Miko┼éaja Góreckiego (1971, m┼éody cz┼éowiek, syn Henryka). Warto znów zajrze─ç do programu: „...tytu┼éowe okre┼Ťlenie zdaje si─Ö ewokowa─ç (?) klimaty liryczno-oniryczne... jest to muzyka przesycona emocjami o szerokiej i bogatej skali napi─Ö─ç...”.

To prawda, cho─ç z tym klimatem onirycznym (tzn. sennym) to bym si─Ö nie bardzo zgodzi┼é. Dla mnie by┼é to mistrzowski i arcyciekawy, a jednocze┼Ťnie gustowny i delikatny muzyczny opis aktu seksualnego. Jest tam i gra wst─Öpna, prolog, szybki akt zasadniczy, spe┼énienie i d┼éugi relax. Dot─ůd nie za bardzo dawa┼éem wiar─Ö o obrazach, jakie mo┼╝na szkicowa─ç muzyk─ů, w zasadzie nic nie widzia┼éem poza orkiestr─ů. Tym razem obraz by┼é niezwykle sugestywny. Wra┼╝enie to natychmiast skomentowa┼éa Ona: co si─Ö widzi zale┼╝y od tego, o czym si─Ö my┼Ťli!

Miko┼éaj Górecki uko┼äczy┼é studia kompozytorskie w katowickiej Akademii Muzycznej pod kierunkiem ojca. W 2000 obroni┼é doktorat z kompozycji w Indiana University w Bloomington w USA, po czym wyk┼éada┼é w McGill University w Montrealu. Mieszka i pracuje w Stanach Zjednoczonych.

Solo na skrzypcach gra┼é i jednocze┼Ťnie orkiestr─ů dyrygowa┼é (smyczkiem!) Tomasz Tomaszewski (1951). Polski skrzypek, dyrygent i organizator ┼╝ycia muzycznego, mieszkajacy i pracuj─ůcy w Niemczech, ale równie┼╝ bardzo aktywny w kraju.

 

W┼éa┼Ťnie mija 2 lata od chwili, gdy przypadkowo trafi┼éem na koncert Sinfonii Iuventus. I od tej pory s┼éucham prawie wszystkich ich koncertów, z pe┼én─ů satysfakcj─ů. Obserwuj─Ö, jak m┼éodzi muzycy rozwijaj─ů si─Ö, nabieraj─ů klasy, doro┼Ťlej─ů. A Panie tak┼╝e szlachetniej─ů i pi─Ökniej─ů.

┼╗ycz─Ö SI samych sukcesów w 2013 roku.

12.01.2013. Studio S1 Polskiego Radia im. W. Lutos┼éawskiego. Koncert symfoniczny. W programie: Jerzy Fitelberg - Koncert na orkiestr─Ö smyczkow─ů, Aleksander Tansman - Tryptyk na orkiestr─Ö smyczkow─ů, Piotr Moss - Printemps (Wiosna) na skrzypce i smyczki, Miko┼éaj Górecki - Concerto-Notturno na skrzypce i orkiestr─Ö smyczkow─ů, Szymon Laks - Sinfonietta na orkiestr─Ö smyczkow─ů. Wykonawcy: Polska Orkiestra Sinfonia Iuventus, Tomasz Tomaszewski - dyrygent, skrzypce.

fot. Antoni Sitkowski, Narodowe Archiwum Cyfrowe 1-K-6506, Narodowe Archiwum Cyfrowe, Alban, Paris 1-Z-497a, Marta Filipczyk http://martafilipczyk.blogspot.com, http://claude.torres1.perso.sfr.fr/GhettosCamps/Camps/Laks/Laks.html, www.mikolajgorecki.pl, Kai Bienert

Komentarze         dodaj komentarz
JanW.
Wszystko pięknie tylko chyba koncertmistrz się niestety zmienił?
2013-02-20
ulla w.
Mog─Ö tylko pozazdro┼Ťci─ç. Serdecznie pozdrawiam.
2013-01-24
ona
Pani Wando! Jakie┼Ť 30 lat temu sp─Ödzali┼Ťmy wakacje na g┼é─Öbokiej wsi. Kto┼Ť z lokals├│w powiedzia┼é o nas: Fajne ludzie, takie pajace! Pozdrawiam.
2013-01-18
Wanda
Dwug┼éos rozkosznie zabawny, dlaczego taki rzadki..? Chcia┼éoby si─Ö klikn─ů─ç "lubi─Ö to" jak na FB :)
2013-01-18
Beata
┼╗a┼éuj─Ö bardzo, ┼╝e graj─ů tylko w Warszawie i ┼üodzi. Pozdrawiam.
2013-01-18
Wojtek
Po tym, co powyżej przeczytałem, to żałuję, że nie mogłem tam być! Pozdrawiam
2013-01-17
Ona
Ja tylko powiedzia┼éam, ┼╝e jak si─Ö ma do┼Ťwiadczenie w temacie, to i us┼éysze─ç wszystko ┼éatwiej. Autor wpisu jest wymarzonym s┼éuchaczem takich utwor├│w. A ja jako┼Ť na tym wszystkim coraz wi─Öcej zyskuj─Ö, bo po takim koncercie mo┼╝na i┼Ť─ç na ca┼éo┼Ť─ç w edukacji muzycznej oczywi┼Ťcie. Dzi─Ökujemy SI.
2013-01-15
Dodaj sw├│j komentarz
podpis
komentarz
 
Prosimy o przyj─Öcie do wiadomo┼Ťci, ┼╝e przed publikacj─ů wpis zostanie zweryfikowany w celu eliminacji tre┼Ťci, kt├│rych publikacja jest niezgodna z prawem lub narusza dobre obyczaje.
 
 
 
© 2010-2017 Straponten.art.pl Prawa autorskie zastrze┼╝one.